lekarz Agata Kubaszek, 26.11.04

Nadciśnienie tętnicze prowadzi do zmian w większości narządów i tkanek. Powikłania narządowe stanowią główny problem tej choroby, a także główną przyczynę zgonów.

Autor

lekarz Agata Kubaszek

Nadciśnienie tętnicze prowadzi do zmian w większości narządów i tkanek. Powikłania narządowe stanowią główny problem tej choroby, a także główną przyczynę zgonów.

Wśród wykrywanych zmian narządowych wymienia się:
1. Przerost mięśnia lewej komory (w badaniu ekg, echokardiograficznym lub radiologicznym),
2. Zmiany miażdżycowe stwierdzane w badaniu ultrasonograficznym lub radiologicznym,
3. Zmiany na dnie oka (retinopatia nadciśnieniowa),
4. Białkomocz i/lub podwyższone stężenie kreatyniny w surowicy.

Powikłania można podzielić jako te dotyczące serca, naczyń obwodowych i ośrodkowego układu nerwowego oraz nerek.

1. Powikłania dotyczące serca

W przebiegu nieleczonego lub leczonego nieskutecznie nadciśnienia dochodzi do przerostu lewej komory i niewydolności serca. Upośledzona zostaje najpierw funkcja rozkurczowa serca. Niezależnie dochodzi do zaburzeń mikrokrążenia wieńcowego. W konsekwencji może wystąpić choroba niedokrwienna serca. Ponieważ szybkość rozwoju tych następstw zależy od wielu czynników, w tym predyspozycji genetycznych, prowadzi się badania genów leżących u podstawy tych zaburzeń.

Istnieje wiele poznanych czynników prowadzących do przerostu mięśnia lewej komory. Jak dotąd, nie udało się jednoznacznie ustalić wpływu dziedziczenia na masę lewej komory. Najlepiej poznanymi substancjami wpływającymi na masę lewej komory jest angiotensyna II i aldosteron. Stwierdzono, że stężenie angiotensynogenu w osoczu może być regulowane przez polimorfizm M235T genu angiotensynogenu (ATG), jednakże nie stwierdzono związku między obecnością allelu T, a grubością ściany lewej komory. Tym niemniej, osoby z genotypem TT mają większą masę lewej komory niż osoby z genotypem MM. Następnie, genotyp DD polimorfizmu insercyjno/delecyjnego (I/D) genu kodującego konwertazę angiotensyny (ACE) może również predysponować do większej masy serca. W metaanalizie wykazano, że związek między allelem D a masą lewej komory występuje u osób nieleczonych hipotensyjnie. Następnie, również allel C polimorfizmu A1166C genu receptora angiotensyny typu I (AT1R) wiąże się z większą masą lewej komory u osób z nadciśnieniem tętniczym.

Adducyna to białko cytoszkieletu, regulujące transport jonów przez błony komórkowe oraz transdukcję sygnału. Gen adducyny może mieć wpływ na wielkość lewej komory przez wpływ na regulację transportu sodu. Polimorfizm G614T (Gly460Trp) genu α -adducyny (ADD1) zdaje się regulować masę lewej komory. Wykazano, że osoby posiadające wariant 460Trp tego genu osiągają szczególna korzyść w zmniejszeniu ryzyka zawału serca lub udaru w czasie leczenia tiazydami.

2. Powikłania dotyczące naczyń obwodowych i ośrodkowych

Najistotniejszym genem zdaje się być tu gen konwertazy angiotensyny (ACE) i jego opisany powyżej polimorfizm. U homozygot DD stwierdzono większe ryzyko zawału serca, choroby niedokrwiennej oraz występowania miażdżycy w tętnicach szyjnych, biodrowych i nerkowych. Może to być spowodowane tym, że osoby z allelem D genu ACE mają gorszą odpowiedź wazodylatacyjna na acetylocholinę. Poza tym, polimorfizm A1166C genu receptora angiotensyny typu I (AT1R) może wpływać na zwiększanie się z wiekiem sztywności aorty.

Nadciśnienie tętnicze prowadzi do trwałych ubytków w OUN. Jest przyczyną m.in. udarów niedokrwiennych, wylewów krwi wewnątrzczaszkowych oraz ostrej encefalopatii nadciśnieniowej. U osób z genotypem DD genu ACE zaobserwowano częstsze występowanie ognisk udarowych. Poza tym, także polimorfizm T677C genu reduktazy metylenotetrahydrofolianowej wiąże się z występowaniem udarów.

3. Powikłania dotyczące nerek

Nadciśnienie tętnicze prowadzi do nefropatii nadciśnieniowej, a w dalszym przebiegu do ich przewlekłej niewydolności. Ponieważ nerki są narządami, które w zasadniczy sposób wpływają na ciśnienie tętnicze, ich uszkodzenie prowadzi do dalszego pogłębienia się choroby podstawowej. Stwierdzono, że skłonność do wystąpienia niewydolności nerek występuje rodzinnie.

Po pierwsze, występowanie genotypu DD genu ACE zwiększa ryzyko mikroangiopatii nerek w porównaniu z genotypem II. W jednym badaniu polimorfizm genu AGTR1 zwiększa ryzyko rozwinięcia niewydolności nerek. Poza tym, znaleziono związek między genem przedsionkowego czynnika natriuretycznego (ANP) a ryzykiem albuminurii w przebiegu nadciśnienia: obecność allelu A1837 w drugim intronie genu ANP zmniejszał ryzyko mikroalbuminurii. Poza tym, wykazano związek niewydolności nerek z genem transformującego czynnika wzrostu ß2 oraz genem kalikreiny. Kalikreina nerkowa wytwarzana jest w kanaliku dystalnym nerki, prowadząc do uwalniania kinin działających wazodylatacyjnie. Zmienność w obszarze promotoru genu kalikreiny nerkowej (KLK1) może powodować obniżoną aktywność enzymu.

Powikłania narządowe są wynikiem współdziałania wielu czynników, w tym interakcji między poszczególnymi genami. Dlatego wciąż potrzebne są badania dotyczące tej dziedziny. Nowe strategie i metody badań genetycznych niewątpliwie wprowadzą większe zrozumienie mechanizmów genetycznych leżących u podstawy rozwoju powikłać nadciśnienia tętniczego. Ta wiedza może zmienić sposób podejścia do ich diagnozy, oceny ryzyka długoterminowego oraz podejścia terapeutycznego do poszczególnych pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.

BIBLIOGRAFIA

1. Genetyka chorób układu krążenia, pod red. A. Ciechanowicza, A. Januszewicza, W. Januszewicza, W. Rużyłło, Medycyna Praktyczna 2002
2. Nadciśnienie tętnicze, pod red. A. Januszewicza, W. Januszewicza E. Szczepańskiej-Sadowskiej, M. Sznajdermana, Medycyna Praktyczna 2004
3. Doi Y, Yoshinari M, Yoshizumi H, et al. Polymorphism of the angiotensin-converting enzyme (ACE) gene in patients with thrombotic brain infarction. Atherosclerosis. 1997;132:145–150.
4. Notsu Y, Nabika T, Park H, et al. Evaluation of genetic risk factors for silent brain infarction. Stroke. 1999;30:1881–1886.
5. Spray B, Attassi N, Tuttle A, et al. Familial risk, age at onset, and cause of end-stage renal disease in white Americans. J Am Soc Nephrol. 1995;5:1806–1810.
6. Freedman B, Yu H, Spray B, et al. Genetic linkage analysis of growth factor loci and end-stage renal disease in African Americans. Kidney Int. 1997;51:819–825.
7. Butler R., Morris A.D., Struthers A.D.: Angiotensin converting enzyme gene polymorphism and cardiovascular disease. Clin. Sc.i 1997, 93: 391-400.
8. Iwai N., Ohmichi N., Nakamura Y., Kinoshita M. DD genotype of the angiotensin-converting enzyme gene is a risk factor for left ventricular hypertrophy. Circulation 1994, 90: 2622-8.
9. Yu H, Bowden D, Spray B, et al. Linkage analysis between loci in the renin-angiotensin axis and end-stage renal disease in African-Americans. J Am Soc Nephrol. 1996;7:2559–2564.

Wypowiedź tego użytkownika jest wartościowa :

Jak należy nas cytować:

. [Opublikowano dnia: 2010-06-30]. Powikłania nadciśnienia tętniczego- aspekty genetyczne. Protokół dostępu: http://www.genetyk.pl/publikacje/5199 [Pobrano dnia: 2019-08-19].

podziel sie, promuj ten tekst

Dodaj komentarz

Kto czytał ten artykuł

  • somebody88
  • kpolonis
  • kingawilczynska

Komentarze